20 Jun 2011

Column in Adformatie: Leugens over de vaste boekenprijs

Door Max Kohnstamm
  • boekenbranche
  • boekrecentie
  • concurrenten

We hebben allemaal last van concurrenten die met de prijs lopen te kloten. Heel irritant, maar voor de consument een prima zaak. Het dwingt ons tot verbetering van de kwaliteit van ons aanbod en verlaging van de kosten. Zo krijgt de consument betere producten tegen een scherpe prijs. Er is een branche die zich op sluwe wijze aan dit gezonde economische principes heeft weten te onttrekken: de boekenbranche. Nog steeds kent ons landje de vaste boekenprijs. Als het aan de boekenbranche ligt zal dit zelfs gaan gelden voor e-boeken. Hoe krijgen de uitgevers dit voor elkaar, vraag ik me jaloers af. Het moet toch heerlijk zijn om lekker lui achter over te leunen in een markt waar het verboden is met prijzen te stunten.

De uitgevers hebben (samen met de boekhandelaren) al lang geleden een briljante smoes bedacht: de vaste boekenprijs is er uitsluitend in het belang van de consument! Waarom? Omdat door prijsconcurrentie het aanbod van boeken zou verschralen en de fijnmazige distributie zou verdwijnen. Nu hoeven we ons over de verschraling van het aanbod bepaald geen zorgen te maken: jaarlijks verschijnen twintigduizend nieuwe boeken. Mocht u zo verstandig zijn om iedere week een boek te lezen, dan resteren er jaarlijks nog altijd 19.950 boeken die u nog niet gelezen heeft.

Nee, het probleem zit het volgens onze sluwe boekenhandelaartjes in de 'fijnmazige distributie'. Want als er door bepaalde boekenwinkels met de prijzen van de bestsellers wordt gestunt, dan zullen de boekwinkels in kleinere gemeentes als gevolg van deze uiterst onfatsoenlijke prijsconcurrentie verdwijnen. Dat zou natuurlijk heel verdrietig zijn voor de inwoners van deze gemeenten. Kortom, de vaste boekenprijs is uitsluitend in het belang van die arme consumenten in kleinere gemeentes, die achterlijk dreigen te worden omdat ze in hun woonplaats geen boeken meer kunnen kopen. Onbegrijpelijk is het feit dat onze uitgevers hun onzinnige standpunt zelfs in dit online tijdperk weten te handhaven. Want dankzij Bol.com is het argument 'vaste prijzen zijn noodzakelijk voor een fijnmazige distributie' volslagen onzin geworden. Iedere consument kan binnen 24 uur elk gewenst boek in huis hebben, daar hebben we helemaal geen boekwinkels meer voor nodig. Kortom, hulde aan de boekenbranche, want zij slagen er in onze regering en het parlement te belazeren. Ik begrijp eigenlijk niet waarom andere branches niet op dit idee zijn gekomen. 'De vaste prijs voor wasmiddelen, zeep en deodorant is noodzakelijk om de hygiëne van de bevolking in alle uithoeken van ons land te waarborgen'. Of: 'de vaste prijs van pindakaas is noodzakelijk om de gezonde groei van onze kinderen op het platte land te waarborgen'. Wellicht een leuk ideetje voor Hill & Knowlton. Hun nieuwe PR man Jack de Vries lijkt me zeer goed in staat om dit soort onzin in Den Haag succesvol te verkondigen.